Çalışma İzni
Türkiye’de yabancı uyruklu bir kişinin çalışmaya başlaması, yalnızca iş sözleşmesi yapılmasıyla tamamlanan bir süreç değildir. Yabancının çalışma şekline ve mevcut durumuna göre uygun çalışma izninin alınması gerekir. İşveren açısından da başvurunun doğru yapılması, gerekli belgelerin hazırlanması ve izin sonrasında sosyal güvenlik yükümlülüklerinin yerine getirilmesi önem taşır.
Çalışma izni hizmetimiz kapsamında yabancının ve işverenin durumunu değerlendirerek uygun başvuru türünün belirlenmesi, belgelerin hazırlanması, elektronik başvurunun yürütülmesi ve sürecin takip edilmesi konusunda destek sağlıyoruz.
Çalışma İzni Nedir?
Çalışma izni, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından düzenlenen ve yabancıya geçerlilik süresi içerisinde Türkiye’de çalışma hakkı veren resmî belgedir.
6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu kapsamında bulunan yabancıların, Türkiye’de çalışmaya başlamadan önce çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti alması gerekir. Geçerli izin veya muafiyet olmadan çalışılması durumunda hem yabancı hem de işveren açısından idari yaptırımlar gündeme gelebilir.
Çalışma İzni Türleri Nelerdir?
Yabancının çalışma şekline ve Türkiye’deki durumuna göre farklı çalışma izni türleri bulunmaktadır.
Başlıca çalışma izni türleri şunlardır:
- Süreli çalışma izni
- Süresiz çalışma izni
- Bağımsız çalışma izni
- Geçici koruma kapsamındaki çalışma izinleri
- Uluslararası koruma kapsamındaki çalışma izinleri
Bunların yanında gerekli şartları sağlayan nitelikli yabancılar açısından Turkuaz Kart uygulaması da bulunmaktadır.
Süreli Çalışma İzni Nedir?
Süreli çalışma izni, yabancının belirli bir işveren yanında ve belirli bir işte çalışmasına imkân verir.
İlk başvurunun olumlu sonuçlanması halinde çalışma izni, iş veya hizmet sözleşmesinin süresini aşmamak üzere en fazla bir yıl için düzenlenebilir.
Aynı işverenle devam edilmesi ve uzatma başvurusunun olumlu sonuçlanması halinde ilk uzatmada en fazla iki yıl, sonraki uzatmalarda ise en fazla üç yıllık izin verilebilir. Farklı bir işverene geçilmesi durumunda başvuru yeniden ilk başvuru kapsamında değerlendirilir.
Süresiz Çalışma İzni Nedir?
Türkiye’de uzun dönem ikamet izni bulunan veya en az sekiz yıl kanuni çalışma iznine sahip yabancılar süresiz çalışma iznine başvurabilir.
Bu koşulların sağlanması iznin otomatik olarak verileceği anlamına gelmez; başvuru ayrıca değerlendirilir.
Süresiz çalışma izni belgesinin de belirli aralıklarla yenilenmesi gerekir. Mevcut uygulamada belge, izin başlangıcından itibaren her beş yılın sonunda yenilenir.
Bağımsız Çalışma İzni Nedir?
Bağımsız çalışma izni, yabancının bir işverene bağlı olmadan Türkiye’de kendi ad ve hesabına çalışmasına imkân verir.
Başvurunun değerlendirilmesinde yabancının eğitim düzeyi, mesleki deneyimi, yatırımının veya faaliyetinin Türkiye ekonomisine ve istihdama etkisi gibi unsurlar dikkate alınabilir. Bağımsız çalışma izni süreli olarak düzenlenmektedir.
Çalışma İzni Başvurusu Nasıl Yapılır?
Türkiye’de çalışma izni başvuruları elektronik ortamda e-İzin sistemi üzerinden yürütülür.
Başvurunun yurt içinden mi yoksa yurt dışından mı yapılacağı yabancının Türkiye’deki mevcut durumuna göre belirlenir.
Yurt İçinden Çalışma İzni Başvurusu
Genel kural olarak Türkiye’de en az altı ay süreyle düzenlenmiş ve başvuru tarihinde geçerliliği devam eden ikamet iznine sahip yabancılar için işveren tarafından yurt içi çalışma izni başvurusu yapılabilir.
Bakanlığın belirlediği bazı yabancılar açısından geçerli ikamet izni bulunmaksızın da yurt içi başvuru imkânı bulunabilir.
Yurt Dışından Çalışma İzni Başvurusu
Yabancının uygun bir ikamet izni bulunmuyorsa süreç genellikle yurt dışından başlatılır.
İlk aşamada yabancı, vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti büyükelçiliği veya başkonsolosluğuna çalışma vizesi başvurusu yapar.
Başvurunun ardından verilen 16 haneli referans numarası Türkiye’deki işverene iletilir. İşveren bu numarayı kullanarak e-İzin sistemi üzerinden çalışma izni başvurusunu tamamlar.
Çalışma İzni İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?
Gerekli belgeler yabancının statüsüne, yapılacak işe, işverenin yapısına ve başvuru türüne göre değişebilir.
Genel olarak başvurularda;
- Yabancının pasaport ve kimlik bilgileri
- İş veya hizmet sözleşmesi
- Yabancıya ait diploma veya mesleki belgeler
- İşverene ait şirket ve faaliyet bilgileri
- Gerekli olması halinde bilanço veya mali belgeler
- İkamet izni veya yurt dışı başvuru referans numarası
- Mesleğe özel izin veya belgeler
gündeme gelebilir.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, meslek ve başvuru türlerine göre gerekli belge listelerini ayrıca yayımlamaktadır.
Çalışma İzni Değerlendirme Kriterleri Nelerdir?
Her çalışma izni başvurusu otomatik olarak kabul edilmez.
Başvurular; yabancının çalışacağı meslek, işverenin faaliyet alanı, istihdam yapısı, mali yeterlilik, yabancıya ödenecek ücret ve Bakanlığın güncel uluslararası işgücü politikası doğrultusunda değerlendirilir.
Belirli sektörler ve yabancı grupları için genel kriterlerden farklı uygulamalar veya istisnalar bulunabilir. Bu kriterler zaman içinde güncellendiği için başvuru yapılacağı tarihteki güncel şartların esas alınması gerekir.
Yabancı Çalıştırmak İçin Kaç Türk Çalışan Gerekir?
Çalışma izni başvurularında istihdam kriterleri başvurunun ve sektörün niteliğine göre değişebilir.
Genel değerlendirme kriterlerinin yanında belirli sektörler, meslekler ve yabancı grupları için özel düzenlemeler bulunmaktadır. 2026 yılında bazı sektörler ve belirli yurt içi başvurular için istihdam ve mali yeterlilik kriterlerinde özel istisnalar da uygulanmaktadır.
Bu nedenle “her yabancı için mutlaka aynı sayıda Türk çalışan gerekir” şeklinde bütün başvurular için geçerli tek bir kural üzerinden hareket etmek doğru değildir.
Başvuru yapılmadan önce işletmenin faaliyet alanı ve yabancının pozisyonu güncel kriterlere göre değerlendirilmelidir.
Çalışma İzninde Maaş Kriteri Var mı?
Evet. Yabancı çalışana ödenecek ücret için pozisyona göre belirlenen asgari seviyeler bulunmaktadır.
2026 yılında Bakanlığın yayımladığı değerlendirme kriterlerine göre yabancıya ödenecek ücret, başvuru tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret üzerinden belirlenen katsayıların altında olamaz.
Örneğin üst düzey yöneticiler ve pilotlar için asgari ücretin 5 katı, mühendis ve mimarlar için 4 katı, diğer yöneticiler için 3 katı, uzmanlık ve ustalık gerektiren işlerde 2 katı esas alınmaktadır. Diğer bazı mesleklerde ise farklı kriterler uygulanmaktadır.
Bu nedenle başvuruda beyan edilen ücretin yabancının pozisyonuyla uyumlu olması gerekir.
Çalışma İzni Kaç Günde Sonuçlanır?
Usulüne uygun şekilde tamamlanan çalışma izni başvurularının, bilgi ve belgelerin eksiksiz olması halinde Bakanlık tarafından 30 gün içinde değerlendirilmesi öngörülmektedir.
Ek bilgi veya belge talep edilmesi durumunda süre, istenen belgelerin sisteme yüklenmesinden sonra işlemeye devam eder.
Bu süre başvurunun mutlaka 30. günde olumlu sonuçlanacağı anlamına gelmez. Dosyanın niteliği veya ek inceleme ihtiyacı süreci etkileyebilir.
Çalışma İzni İkamet İzni Yerine Geçer mi?
Süreli, süresiz ve bağımsız çalışma izinleri genel olarak geçerlilik süresi boyunca ikamet izni yerine geçer.
Ancak geçici koruma kapsamındaki yabancılar, uluslararası koruma başvuru sahipleri ve şartlı mülteciler açısından düzenlenen çalışma izinlerinde farklı hükümler bulunmaktadır.
Bu nedenle çalışma izninin aynı zamanda ikamet hakkı sağlayıp sağlamadığı yabancının statüsüne göre değerlendirilmelidir.
Çalışma İzni Uzatma Başvurusu Ne Zaman Yapılır?
Mevcut çalışma izninin devam ettirilmesi isteniyorsa uzatma başvurusu izin süresi sona ermeden yapılmalıdır.
Bakanlığın güncel uygulamasına göre uzatma başvurusu, mevcut çalışma izninin bitmesine 60 gün kala yapılmaya başlanabilir ve izin sona ermeden tamamlanmalıdır.
İzin süresi geçtikten sonra yapılan başvurular uzatma olarak değil, ilk başvuru esaslarına göre değerlendirilir.
İşveren Değişikliğinde Yeni Çalışma İzni Gerekir mi?
Süreli çalışma izni genellikle belirli bir işveren ve belirli bir iş için düzenlenir.
Yabancının farklı bir işveren yanında çalışmaya başlaması halinde mevcut iznin yeni işverende otomatik olarak devam ettiği düşünülmemelidir. Farklı işveren adına yapılacak başvuru ilk çalışma izni başvurusu esaslarına göre değerlendirilir.
Bu nedenle iş değişikliğinin çalışma izni açısından ayrıca planlanması gerekir.
Çalışma İzni Sonrası SGK İşlemleri Nasıl Yapılır?
Çalışma izninin alınmasıyla süreç tamamen sona ermez.
Yabancıyı çalıştıran işverenlerin sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan yükümlülükleri bulunmaktadır. Çalışma izninin başlaması, sona ermesi veya izin durumunu etkileyen bazı değişikliklerin de Bakanlığa süresi içinde bildirilmesi gerekir.
Yurt içinden yapılan başvurularda yabancının çalışma izninin başlangıç tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili yükümlülükler yerine getirilerek çalışmaya başlaması gerekir. Yurt dışından gelen yabancılar için ise ayrıca Türkiye’ye giriş tarihleri dikkate alınır.
Çalışma İzni Olmadan Yabancı Çalıştırılabilir mi?
Genel kural olarak hayır.
Çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti bulunmadan yabancı çalıştırılması hem işveren hem de yabancı açısından idari yaptırım doğurabilir.
2026 yılı için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, izinsiz yabancı çalıştıran işverenlere yabancı başına 102.503 TL, çalışma izni olmadan bağımlı çalışan yabancıya ise 40.977 TL idari para cezası uygulandığını açıklamaktadır. Tekrarlanan ihlallerde cezalar artırılabilir.
Bu tutarlar yıllara göre yeniden değerleme nedeniyle değişebildiğinden işlem yapılacağı tarihte güncel rakamlar kontrol edilmelidir.
Çalışma İzni Başvurusu Reddedilirse Ne Yapılır?
Çalışma izni veya uzatma başvurusunun reddedilmesi halinde kararın gerekçesi incelenmelidir.
Bakanlığın güncel uygulamasına göre ret, iptal veya sonlandırma kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde elektronik sistem üzerinden itiraz edilebilir.
İtirazın da reddedilmesi halinde şartlara göre idari yargı yolu gündeme gelebilir.
Aynı başvuruyu hiçbir değişiklik yapmadan tekrar etmek yerine ret nedeninin belirlenmesi ve dosyanın buna göre hazırlanması daha sağlıklı olur.
Çalışma İzni Ücretleri 2026
Çalışma izni işlemlerinde izin türüne ve süresine göre harç ile değerli kâğıt bedeli ödenir.
2026 yılında bir yıla kadar süreli çalışma izni için Bakanlığın yayımladığı resmi harç tutarı 12.574,90 TL’dir. Daha uzun süreli, bağımsız veya süresiz çalışma izinlerinde farklı tutarlar uygulanmaktadır. Ayrıca değerli kâğıt bedeli de tahsil edilir.
Bu tutarlar kamu kurumuna ödenen resmi ücretlerdir; profesyonel danışmanlık hizmet bedelleri bunlardan ayrıdır.
Çalışma İzni Başvurusunda Profesyonel Destek
Çalışma izni sürecinde yalnızca yabancıya ait belgelerin hazırlanması yeterli değildir. İşverenin mali ve istihdam şartlarının uygunluğu, yabancının mesleği, ücret seviyesi, başvurunun yurt içinden veya yurt dışından yapılması ve güncel değerlendirme kriterleri birlikte ele alınmalıdır.
Çalışma izni hizmetimiz kapsamında yabancının ve işverenin mevcut durumunun değerlendirilmesi, uygun başvuru yönteminin belirlenmesi, gerekli belgelerin hazırlanması, e-İzin başvurusunun yürütülmesi ve sonuçlanana kadar sürecin takip edilmesi konusunda destek sağlıyoruz.
Amaç yalnızca başvuruyu sisteme göndermek değil; yabancının pozisyonuna ve işverenin yapısına uygun, güncel mevzuat ve değerlendirme kriterleri dikkate alınarak hazırlanmış düzenli bir çalışma izni dosyası oluşturmaktır.