Yurt Dışı Görevlendirme

Yurt dışı görevlendirme sürecinde amaç yalnızca çalışanın ülkeye girişini sağlamak değil; hem çalışan hem de işveren açısından görevin yasal, mali ve operasyonel olarak doğru şekilde planlanmasını sağlamaktır.

Yurt Dışı Görevlendirme Nedir?

Yurt dışı görevlendirme, bir çalışanın mevcut işvereni tarafından belirli bir iş, proje, eğitim, toplantı veya operasyon için geçici ya da daha uzun süreyle başka bir ülkede çalışmak üzere gönderilmesidir.

Görevlendirme;

• Kısa süreli iş seyahati
• Proje bazlı çalışma
• Şube veya grup şirketinde geçici çalışma
• Kurulum ve teknik destek
• Eğitim ve danışmanlık
• Yönetici görevlendirmesi
• Uzun dönemli uluslararası görevlendirme

gibi farklı amaçlarla yapılabilir.

Görevin şekli, gidilecek ülke ve kalış süresi arttıkça uygulanacak prosedürler de değişebilir.

Yurt Dışı Görevlendirme Nasıl Yapılır?

İlk aşamada görevlendirmenin amacı ve süresi netleştirilmelidir.

Çalışanın hangi ülkede, hangi şirket veya işyeri için, hangi görevi yerine getireceği açık şekilde belirlenmelidir. Ardından gidilecek ülkenin göçmenlik, çalışma izni, sosyal güvenlik ve vergi kuralları incelenmelidir.

Genel olarak süreç;

1. Görevlendirme modelinin belirlenmesi
2. Görev süresinin netleştirilmesi
3. Vize ve çalışma izni gerekliliklerinin kontrol edilmesi
4. Sosyal güvenlik durumunun değerlendirilmesi
5. Vergi ve bordro etkilerinin incelenmesi
6. Görevlendirme yazısı ve gerekli sözleşmelerin hazırlanması
7. Sağlık ve seyahat güvencesinin planlanması
8. Gerekli resmi başvuruların yapılması

aşamalarından oluşabilir.

Her ülkeye aynı prosedür uygulanmadığı için işlemler ülke bazında değerlendirilmelidir.

Yurt Dışı Görevlendirme Yazısı Nedir?

Görevlendirme yazısı, çalışanın hangi amaçla, nerede ve ne kadar süreyle görevlendirildiğini gösteren temel belgelerden biridir.

Belgede genellikle;

• Çalışanın adı ve pozisyonu
• Görevlendirmenin amacı
• Gidilecek ülke ve şehir
• Yurt dışındaki işyeri veya proje bilgileri
• Görevin başlangıç ve bitiş tarihleri
• Ücret ve yan haklara ilişkin düzenlemeler
• Konaklama ve ulaşım koşulları
• Masrafların kim tarafından karşılanacağı

gibi bilgiler yer alabilir.

SGK da sosyal güvenlik sözleşmesi bulunan ülkelere geçici görevlendirme başvurularında görev yazısı ile yurt dışındaki işyeri ve Türkiye’deki işveren arasındaki ilişkiyi gösteren belgeleri talep etmektedir.

Yurt Dışı Görevlendirmede Çalışma İzni Gerekir mi?

Bu sorunun cevabı gidilecek ülkeye, görevin niteliğine ve çalışanın ne yapacağına göre değişir.

Bir ülkeye toplantı veya kısa süreli ticari ziyaret amacıyla giriş yapılması ile o ülkede fiilen çalışılması aynı şekilde değerlendirilmez.

Bazı ülkelerde kısa süreli teknik faaliyetler için dahi çalışma izni veya özel bildirim gerekebilir. Bu nedenle yalnızca vize muafiyeti bulunmasına bakarak çalışanın görev yapabileceği varsayılmamalıdır.

Görevlendirme öncesinde;

• Çalışma izni
• İş vizesi
• Ticari vize
• Kısa süreli çalışma bildirimi
• Görevlendirilmiş çalışan statüsü

gibi seçeneklerin hedef ülke mevzuatı açısından kontrol edilmesi gerekir.

Turistik Vizeyle Yurt Dışında Çalışılabilir mi?

Bir ülkeye turistik amaçla giriş hakkının bulunması, o ülkede çalışma hakkı verildiği anlamına gelmez.

Çalışanın toplantıya katılması, fuar ziyareti yapması veya fiilen bir projede çalışması göçmenlik mevzuatı bakımından farklı değerlendirilebilir.

Bu nedenle görevin gerçek amacı başvuruda doğru belirtilmeli ve gereken izin türü önceden belirlenmelidir.

Yanlış vize kategorisiyle yapılan çalışmalar çalışan açısından ülkeye giriş sorunlarına, işveren açısından ise idari yaptırımlara yol açabilir.

Yurt Dışı Görevlendirmede SGK Devam Eder mi?

Sosyal güvenlik açısından en önemli konulardan biri Türkiye ile gidilecek ülke arasında sosyal güvenlik sözleşmesi bulunup bulunmadığıdır.

SGK'nın güncel bilgisine göre Türkiye'nin 35 ülkeyle yürürlükte sosyal güvenlik sözleşmesi bulunmaktadır. Bu sözleşmelerde temel kural çalışılan ülkenin sosyal güvenlik sistemine tabi olmakla birlikte, geçici görevle gönderilen çalışanlar için istisnalar düzenlenmiştir.

Türkiye'deki bir işveren tarafından sözleşmeli bir ülkeye belirli bir iş için geçici olarak gönderilen çalışan, ilgili sözleşmenin koşulları sağlandığında Türk sosyal güvenlik mevzuatına tabi kalmaya devam edebilir. Böylece aynı çalışma dönemi için iki ülkede birden sosyal güvenlik primi ödenmesinin önüne geçilmesi amaçlanır.

Geçici Görevlendirme Belgesi Nasıl Alınır?

Sosyal güvenlik sözleşmesi bulunan ülkelere yapılan geçici görevlendirmelerde ülkeye özel sosyal güvenlik formunun düzenlenmesi gerekebilir.

SGK'nın açıklamasına göre işveren veya yetkilendirdiği kişi, çalışanın kayıtlı olduğu işyeri dosyasının bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Merkezine başvurur.

Başvuruda genel olarak;

• Yurt Dışı Geçici Görev Talep Dilekçesi
• Görev yazısı
• Yurt dışındaki işyeri ile Türkiye'deki işveren arasındaki ilişkiyi gösteren belge
• Yurt dışındaki işyerinin bilgileri

istenebilir.

Düzenlenecek belgenin türü gidilecek ülkeye göre değişir.

Yurt Dışı Geçici Görevlendirme Süresi Ne Kadardır?

Bütün ülkeler için geçerli tek bir süre yoktur.

Geçici görev süresi Türkiye'nin ilgili ülkeyle yaptığı sosyal güvenlik sözleşmesine göre belirlenir. SGK da sürelerin ülke bazında farklı olduğunu açıkça belirtmektedir.

Örneğin Birleşik Krallık için ilk geçici görev süresi azami 3 yıl, Kore için 36 ay, Kırgızistan için ise 24 ay olarak düzenlenmiştir. Bazı sözleşmelerde gerekli onayların alınması halinde uzatma imkânı da bulunur.

Bu nedenle görev süresi belirlenirken gidilecek ülkeye ait sözleşmenin ayrıca kontrol edilmesi gerekir.

Sosyal Güvenlik Sözleşmesi Olmayan Ülkeye Görevlendirmede Ne Olur?

Türkiye ile sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelere yapılan görevlendirmelerde durum farklı değerlendirilir.

Türk mevzuatı, gidilen ülkenin sosyal güvenlik kuralları ve görevin yapısı birlikte incelenmelidir.

Çalışanın Türkiye'deki sigortalılığının nasıl devam edeceği ve gidilen ülkede ayrıca sigorta yükümlülüğü doğup doğmayacağı somut görevlendirmeye göre belirlenmelidir.

Bu ülkelerde mükerrer prim riskinin baştan değerlendirilmesi özellikle önemlidir.

Yurt Dışı Görevlendirmede Vergi Nasıl Hesaplanır?

Çalışanın vergilendirilmesi yalnızca maaşın Türkiye'deki şirket tarafından ödenip ödenmediğine bakılarak belirlenmez.

Şu unsurlar birlikte değerlendirilmelidir:

• Çalışanın hangi ülkede vergi mukimi olduğu
• Görevin hangi ülkede fiilen yerine getirildiği
• Yurt dışında geçirilen süre
• Ücreti hangi şirketin ödediği
• Maliyetin hangi şirket veya işyerine yansıtıldığı
• Türkiye ile ilgili ülke arasında Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması bulunup bulunmadığı

Birçok vergi anlaşmasında ücret gelirleri bakımından 183 günlük süre önemli olmakla birlikte, bu tek başına yeterli bir kriter değildir. İşverenin hangi ülkede mukim olduğu ve ücret maliyetinin diğer ülkedeki işyeri tarafından karşılanıp karşılanmadığı gibi ilave şartlar da birlikte değerlendirilebilir.

Bu nedenle “183 günü geçmezsem vergi çıkmaz” şeklinde genel bir varsayımla hareket etmek doğru değildir.

Yurt Dışı Görevlendirmede Bordro Nasıl Yönetilir?

Görevlendirme süresine bağlı olarak çalışanın bordrosu Türkiye'de devam edebilir veya gidilen ülkede ek bordro yükümlülüğü oluşabilir.

Bazı uluslararası görevlendirmelerde;

• Türkiye bordrosu
• Yabancı ülke bordrosu
• Gölge bordro
• Ücret maliyetinin grup şirketleri arasında yansıtılması

gibi farklı uygulamalar gündeme gelebilir.

Bordro yapısı oluşturulurken vergi ve sosyal güvenlik kuralları birlikte değerlendirilmelidir. Yalnızca ücretin hangi banka hesabından ödendiğine bakmak yeterli değildir.

Yurt Dışı Görevlendirmede Harcırah ve Masraflar Nasıl Belirlenir?

Yurt dışında görevlendirilen çalışanın ulaşım, konaklama, yemek ve diğer giderlerinin nasıl karşılanacağı görevlendirme başlamadan önce netleştirilmelidir.

Şirket politikasına göre;

• Uçak bileti
• Otel veya lojman
• Şehir içi ulaşım
• Yemek
• Günlük harcırah
• Telefon ve internet
• Vize ve çalışma izni ücretleri
• Sağlık sigortası
• Taşınma giderleri

işveren tarafından karşılanabilir.

Masraf ödemelerinin bordro ve vergi açısından nasıl ele alınacağı ise ödemenin niteliğine ve ilgili mevzuata göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Yurt Dışı Görevlendirmede Sağlık Sigortası Gerekir mi?

Evet, sağlık güvencesinin görev başlamadan önce kontrol edilmesi önemlidir.

Sosyal güvenlik sözleşmesinin bulunması, çalışanın gidilen ülkede bütün sağlık hizmetlerinden sınırsız şekilde yararlanacağı anlamına gelmez. Sağlık yardımlarının kapsamı sözleşmeye göre değişebilir.

Örneğin Türkiye ile Birleşik Krallık arasındaki sosyal güvenlik sözleşmesinde sağlık yardımlarına ilişkin hüküm bulunmadığını SGK açıkça belirtmektedir.

Bu nedenle çalışan için;

• Seyahat sağlık sigortası
• Özel sağlık sigortası
• Uluslararası sağlık sigortası
• İşveren tarafından sağlanan grup sağlık poliçesi

gibi seçeneklerin değerlendirilmesi gerekebilir.

Yurt Dışında İş Kazası Olursa Ne Yapılır?

Geçici görevlendirme sırasında meydana gelen iş kazaları da görevlendirme planının önemli bir parçasıdır.

SGK'nın açıklamasına göre sosyal güvenlik sözleşmesi kapsamında geçici görevle çalışan kişinin bulunduğu ülkede geçirdiği iş kazası, Türk mevzuatı açısından da dikkate alınabilir. Bildirim ve sağlık yardım süreçlerinin ilgili ülke kurumları üzerinden yürütülmesi gerekebilir.

5510 kapsamındaki geçici görevlerde yurt dışında alınan bazı sağlık hizmetlerinin bedelleri de belirli şart ve limitlerle SGK tarafından karşılanabilmektedir.

Bu nedenle acil durum ve iş kazası prosedürünün çalışan yola çıkmadan önce belirlenmesi faydalıdır.

Uzun Süreli Yurt Dışı Görevlendirmelerde Nelere Dikkat Edilmeli?

Görev birkaç haftadan birkaç aya veya yıla uzadığında yalnızca seyahat işlemleri yeterli olmaz.

Uzun süreli görevlendirmelerde;

• Vergi mukimliği
• Sosyal güvenlik
• Çalışma ve oturma izni
• Bordro
• Konut
• Aile üyelerinin izinleri
• Çocukların eğitimi
• Sağlık sigortası
• Yerel banka hesabı
• İş sözleşmesi ve ek protokol
• Görev sonunda Türkiye'ye dönüş

birlikte planlanmalıdır.

Özellikle çalışanın ailesiyle birlikte taşınacağı görevlendirmelerde eş ve çocukların vize veya oturma izinleri de ana görevlendirme planına dahil edilmelidir.

Yurt Dışı Görevlendirme Sözleşmesi Gerekli mi?

Uzun veya önemli nitelikteki görevlendirmelerde mevcut iş sözleşmesine ek bir görevlendirme protokolü hazırlanması faydalı olabilir.

Bu belgede;

• Görev süresi
• Görevin yapılacağı ülke
• Pozisyon ve sorumluluklar
• Ücretin para birimi
• Prim ve yan haklar
• Konaklama
• Ulaşım
• Sigorta
• Vergi yükümlülükleri
• İzinler
• Görevin erken sona ermesi
• Türkiye'ye dönüş şartları

açık şekilde düzenlenebilir.

Bu yapı hem çalışanın ne beklemesi gerektiğini bilmesini hem de şirketin uluslararası görevlendirmeyi daha kontrollü yönetmesini sağlar.

Kısa Süreli İş Seyahati ile Yurt Dışı Görevlendirme Aynı mı?

Her zaman değil.

Birkaç günlük toplantı veya fuar ziyareti ile başka ülkede haftalarca fiilen hizmet verilmesi aynı hukuki sonuçları doğurmayabilir.

Özellikle teknik kurulum, müşteri sahasında çalışma, proje yönetimi veya başka bir şirkete hizmet verilmesi durumlarında gidilen ülkenin çalışma izni ve görevlendirilmiş çalışan kurallarının incelenmesi gerekir.

SGK açısından da uzaktan çalışma ile gerçek geçici görevlendirme aynı kabul edilmemektedir. Geçici görev sayılabilmesi için çalışanın belirli bir işi yerine getirmek üzere işveren tarafından ilgili ülkedeki işyerine gönderilmesi ve işverenler/işyerleri arasındaki ilişkiyi gösteren belgelerin bulunması gerekir.

Yurt Dışı Görevlendirme Öncesi Kontrol Listesi

Çalışan yola çıkmadan önce en azından şu konuların kontrol edilmesi faydalıdır:

• Pasaport süresi yeterli mi?
• Doğru vize türü alındı mı?
• Çalışma izni gerekiyor mu?
• Sosyal güvenlik sözleşmesi var mı?
• Geçici görev belgesi düzenlendi mi?
• Vergi durumu değerlendirildi mi?
• Görevlendirme yazısı hazır mı?
• Ücret ve yan haklar net mi?
• Sağlık sigortası yeterli mi?
• Konaklama ve ulaşım planlandı mı?
• Acil durum iletişim bilgileri belirlendi mi?
• Görev uzarsa hangi işlemler yapılacak?

Bu kontrolün görevlendirmeden önce yapılması, çalışanın ülkeye gittikten sonra karşılaşabileceği birçok sorunun önüne geçebilir.

Yurt Dışı Görevlendirme Uzatılabilir mi?

Evet, görevin süresi ihtiyaç halinde uzatılabilir. Ancak çalışma izni, oturma izni ve sosyal güvenlik belgelerinin de buna uygun şekilde uzatılması gerekebilir.

Sosyal güvenlik sözleşmeleri bakımından uzatma süresi ve yöntemi ülkeye göre değişir. SGK, geçici görev süresi uzatılacaksa talebin mevcut süre sona ermeden önce yapılması gerektiğini belirtmektedir.

Bu nedenle görevin bitiş tarihine birkaç gün kala işlem başlatmak yerine uzatma ihtiyacının önceden değerlendirilmesi daha sağlıklıdır.

Yurt Dışı Görevlendirme Sonrası Türkiye'ye Dönüş

Uzun süreli bir görevin sona ermesi de başlangıç kadar planlama gerektirir.

Çalışanın;

• Yabancı ülkedeki çalışma ve oturma kaydının kapatılması
• Son bordro ve vergi işlemlerinin tamamlanması
• Konut ve sigorta sözleşmelerinin sona erdirilmesi
• Türkiye'deki bordro ve sosyal güvenlik yapısına geçişi
• Şirket içindeki yeni görevinin belirlenmesi

gibi işlemleri gerekebilir.

Özellikle birkaç yıl yurt dışında kalan çalışanlarda vergi mukimliği ve sosyal güvenlik geçmişinin ayrıca kontrol edilmesi faydalıdır.

Yurt Dışı Görevlendirme Danışmanlığı

Yurt dışı görevlendirme sürecinin yalnızca uçak bileti, otel ve vize işlemleri olarak değerlendirilmesi önemli risklerin gözden kaçmasına neden olabilir.

Çalışanın hangi ülkede ne kadar süre kalacağı, hangi işi yapacağı ve ücretinin nasıl ödeneceği; çalışma izninden sosyal güvenliğe, vergiden sağlık sigortasına kadar birçok alanı etkiler.

Yurt dışı görevlendirme hizmetimiz kapsamında görevlendirmenin yapısının değerlendirilmesi, ihtiyaç duyulan vize ve izinlerin belirlenmesi, sosyal güvenlik süreçlerinin planlanması, gerekli belgelerin hazırlanması ve ilgili işlemlerin koordinasyonu konusunda destek sağlıyoruz.

Amaç, çalışanı yalnızca başka bir ülkeye göndermek değil; görevlendirmeyi çalışan ve işveren açısından başından dönüş aşamasına kadar planlı, takip edilebilir ve mevzuata uygun bir süreç haline getirmektir.